post

آشنایی با علوفه هیدروپونیک:

با توجه به اهمیت صرفه جویی در مصرف آب در بخش دامپروری و کشاورزی در ایران ,برآن شدیم سیستم های نوین تولید علوفه در جهان را معرفی کنیم .

یکی از موارد مورد بحث در صنعت تولید علوفه در دنیا , تولید علوفه هیدروپونیک میباشد .در این سیستم دامداران با خرید دستگاه تولید کننده علوفه هیدروپونیک در فضایی ناچیز اقدام به تولید مقادیر قابل توجهی علوفه می پردازند.تولید علوفه ی هیدروپونیک شامل رشد ونمودانه های غلات با رطوبت و مواد غذایی فراهم شده ,خارج از سامانه
های رشد شناخته شده مانند خاک و یا کوکوپیت …است . دانه به رطوبت و مواد غذایی دریافتی واکنش نشان داده و شروع به جوانه زدن می کند,که نتیجه ی آن در دوره ی ۵ تا ۸ روزه تولید علوفه هایی به ارتفاع ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیمتر و ریشه های در هم آمیخته است که نتیجه آن برداشت علوفه های سبز و دانه های باز شده غلات و ریشه های رشد پیدا کرده میباشد .با توجه به این که در روش تولید این علوفه وابستگی به خاک وجود ندارد بجای استفاده از علوفه هیدروپونیک میتوان از واژه علوفه آبکاشت استفاده کرد وهمچنین علوفه هیدروپونیک به علت عدم وابستگی به بافت خاکی , از بسیاری از آفت ها وموانع رشد نیز بدور است .
بذوری که دراین سامانه به خوبی جواب میدهد و علوفه ی هیدروپونیک آن دارای خوشخوراکی خوبی برای دام است عبارت اند از: گندم ,جو,ذرت ,یولاف ,خلرو…
اتاقک های کشت تولیدعلوفه هیدروپونیک توانسته اند حداکثر مقدار تولید علوفه از بذر به وسیله جوانه زدن را تولید کنند که این مقدار ۶ تا ۸ کیلو گرمی به ازای هر یک کیلو گرم دانه بوده است .

جالب است بدانید اساس پیدایش این ایده، در حقیقت از همان سبزه نوروز ایرانیان باستان با قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال است که در طول زمان و با پیشرفت تکنولوژی، این تکنیک نیز پیشرفت کرده و هم اکنون به یکی از روشهای تهیه خوراک سالم دام در کل دنیا بدل گشته است.

اهدافی که تولید علوفه هیدروپونیک دنبال میکند:
۱) افزایش ظرفیت تولیدات دامی.
۲) ایجاد اشتغال و بوجود آوردن در آمد صحیح برای جامعه.
۳) حفظ مراتع کشور با جلوگیری و کم نمودن فشار چرای دام.
۴) جلوگیری از کشتار دام‌ها قبل از وزن مطلوب و استفاده بهینه از منابع موجود.
۵) تأمین بخشی از نیاز جامعه به پروتئین حیوانی در راستای تحقق نسبی استقلال غذایی دامی.

مزایای برجستۀ استفاده از سامانۀ تولید علوفه رویشگر به روش هیدروپونیک بطور خلاصه به شرح زیر است:
۱) با کیفیت‌ترین علوفه در کوتاهترین زمان (بذر تا علوفه حداکثر ۶ روز).
۲) تولید علوفۀ تازه و سرشار از پروتئین، ویتامین و اکسیژن.
۳) اثرات مثبت بر روی دستگاه تناسلی و گوارشی.
۴) افزایش درصد باروری، بره زایی و چند قلو زایی.
۵) عدم نگرانی از تامین غذای دام در کلیه فصول و شرایط.
۶) عدم وابستگی به شرایط محیطی و جوی.
۷) امکان افزایش دام به هر میزان و هر نوع.

دستیابی به توسعۀ پایدار با استفاده از روش تولید علوفه هیدروپونیک به شرح زیر است:
۱) عدم استفاده از کود و سموم شیمیایی => تولید محصول ارگانیک
۲) بقای گیاهان دارویی با ارزش.
۳) کاهش مصرف مواد افزودنی.
۴) کاهش مصرف دارو در دام.
۵) عدم تخریب مراتع.
۶) استفاده از فضولات مغذی دام جهت ترمیم مراتع و مزارع.

نتایج و مزایای استفاده از طرح تولید علوفه هیدروپونیک:
۱) مصرف بهینه آب (کاهش بیش از ۸۰%)
۲) کاهش شدید مصرف انرژی
۳) عدم ضایعات بذر
۴) بیمه رایگان علوفه
۵) کاربرد بهینه زمین (کاهش بیش از ۹۰%)
۶) عدم تخریب مراتع
۷) مصرف بهینه سرمایه
۸) صرفه جویی در زمان (کاهش بیش از ۸۰%)
۹) افزایش کیفیت و کمیت علوفه
۱۰) استفادۀ بهینه از نیروی انسانی
۱۱) افزایش راندمان محصولات دامی (افزایش تا ۲۰%)
۱۲) تامین علوفه تازه، ارگانیک، ارزان و باکیفیت جهت انواع دام‌ها

این تکنیک با داشتن مزایای فوق باعث شده است که به سرعت در جهان گسترش یابد و هم اکنون بیش از ۵۰ سال است که در سراسر دنیا از این روش برای تامین بخشی از جیره خوراک دام استفاده فراوان می‌شود.

این خوراک قابلیت استفاده برای دام‌های مختلفی چون گاو، گوسفند، اسب، بز، شتر، شترمرغ، ماهیان علف‌خوار (آمور و کپور)، آهو، گوزن، مرغ و خروس، قرقاول، بوقلمون، آهو، خرگوش و… را دارا است.

بازدهی میزان بذر به علوفه:
بازدهی بذر به علوفه در این سیستم بصورت نسبت ۱ به ۷ است. یعنی به ازای هر کیلوگرم بذر (جو) متوسط ۷ کیلوگرم علوفه هیدروپونیک جو (علوفه تازه – قصیل – خصیل) بدست می آید که بصورت کامل به خوراک دام رسیده و هیچگونه ضایعاتی چه از نظر بذر و چه از نظر علوفه نخواهد داشت.

همچنین از آب این علوفه برای خوراک انسان نیز جهت برطرف کردن مشکلات گوارشی و افزایش نشاط و شادابی و سلامت به دلیل وجود آنتی اکسیدانهای قوی (کلرفیل)، استفاده فراوانی می‌شود. نمونه بارز آن استفاده از آب علوفه در جیره روزانه کامندان شرکت گوگل است!

این خوراک علاوه بر تولید مقرون بصرفه و ارزان، به دلیل تازه، تمیز و ارگانیک بودن؛ سرشار از پروتئین، انرژی و ویتامین بوده که باعث برطرف کردن برخی مشکلات دامها (نظیر کولیک در اسبها) و افزایش تولید بنا بر اطلاعات مقالات علمی در این زمینه (برای مثال ۳٫۵ کیلوگرم افزایش شیر در روز در گاو در طول دوره شیردهی) (افزایش میزان شیر در بز سانان تا ۴ کیلوگرم در روز) می‌شود. همچنین در گوسفند باعث افزایش وزن از ۳۳۰ تا ۴۵۰ گرم در روز شده است.

علوفه هیدروپونیک، برای بسیاری از دام های سبک و سنگین، سم دار  و بی سم قابلیت استفاده را دارد.

آشنایی با کشت به روش هیدروپونیک:
تولید علوفه ارگانیک به روش هیدروپونیک

علوفه هیدروپونیک رویشگر

هیدروپونیک واژه‌ای یونانی است که از “Hydro” به معنی آب و “ponos” به معنی کار گرفته شده است. از نظر لغوی به معنی کار با آب است. هیدروپونیک علم محصولات بدون خاک است.

سیستم کشت هیدروپونیک عمودی در حقیقت یک روش بسترساز برای کشت هیدروپونیک است که با افزایش تراکم کشت گیاه سبب افزایش بهره‌وری از یک مساحت ثابت تحت کشت می‌شود.

با استفاده از این روش کشت و با توجه به هزینه اولیه آن که معادل سایر روش‌های بسترسازی معمول است، می‌توان راندمان تولید محصول در گلخانه یا زمین مورد نظر را تا ۳۰ درصد افزایش داد و با توجه به ثابت ماندن هزینه‌های مربوط به گرمایش و سرمایش و همچنین هزینه‌های بسترسازی، میزان تولید خالص نیز افزایش می‌یابد.

این روش قبلاً در کشورهای دیگر با موفقیت اجرا شده است و برای کشت انواع میوه و سبزی و حتی گل‌های کوچک بسیار مناسب است و با اعمال تغییرات اندکی در نحوه پیاده‌سازی سیستم می‌تواند تقریباً در هر گلخانه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

از این روش به دلیل کاهش چشمگیر مصرف آب می‌توان در مناطق کم آب کشور نیز استفاده کرد. همچنین این روش کشت، قابلیت انطباق با روش کشت آکوپونیک و سیستم‌های هیدروپونیک را نیز داراست.

کیفیت بالای محصول تولید شده به جهت قرار گرفتن در ارتفاع و چرخش ۳۶۰ درجه‌ای و سهولت کار در تمام مراحل کشت از دیگر مزایای این روش است.

در واقع هیدروپونیک (آبکشت) علم و فن کاشت گیاهان بدون خاک است. ریشه‌ها در هوا که باید بسیار مرطوب نگه داشته شوند یا در آب که باید خوب تهویه شود یا در برخی مواد جامد غیر از خاک که رطوبت را در خود نگه می‌دارد، رشد می‌کنند. آب موجود در اطراف ریشه‌ها که غذا و اکسیژن مورد نیاز گیاه را تامین می‌کند حاوی ترکیبات متعادلی از مواد غذایی است.

سه روش اصلی و مناسب برای کشت هیدروپونیک عبارتند از:

کشت در مواد دانه‌بندی شده: مواد دانه‌بندی شده شامل ذراتی کوچک با خاصیت شیمیایی خنثی است.

کشت در پشم شیشه: پشم شیشه الیاف اسفنج مانندی است که منشاء مواد آن سنگ‌های آتشفشانی است.

کشت در آب: در این روش ریشه‌ها در ترکیب آب با هوا و در داخل آب رشد می‌کنند.

نیازهای شیمیایی ریشه یا کل گیاه را می‌توان با محاسبه دقیق مقدار عناصر محلول غذایی در منطقه ریشه برآورد کرد و تعادل شیمیایی محلول را نیز حفظ نمود.

پرورش گیاهان به روش هیدروپونیک تا قبل از دکتر گریک صرفاً در حد تحقیقات آزمایشگاهی و یا به صورت موردی در برخی تمدن‌های باستانی مطرح بوده است بدون آنکه درک صحیح و مناسبی از این روش وجود داشته باشد. دکتر گریک به تشخیص خود درباره ظرفیت و دامنه توسعه تجاری هیدروپونیک و مشاهداتش در مورد تکنیک‌های آزمایشگاهی به کار گرفته شده باور داشت و بر آن بود که این آزمایش‌ها را با هدف توسعه یک حرفه تجاری ادامه دهد.

در حال حاضر بیش از یک میلیون خانواده در امریکا دارای دستگاه‌های کشت بدون خاک بوده که از آن جهت تولید مصرف خانگی استفاده می‌کنند. فرانسه، کانادا، افریقای جنوبی، هلند، ژاپن، استرالیا، و آلمان از جمله کشورهای پیشرو در زمینه کشت هیدروپونیک هستند.

مزایای کشت هیدروپونیک:

کشت به روش هیدروپونیک در اتاق کشت رویشگر

کشت به روش هیدروپونیک در اتاق کشت رویشگر

۱- امکان پرورش گیاهان به روش هیدروپونیک، در تمام نقاط وجود دارد. محصولات هیدروپونیک را می‌توان در مناطقی که دارای خاک‌های نامناسب و یا خاک‌های آلوده به بیماری هستند، نیز پرورش داد.

۲- تراکم در واحد سطح کشت هیدروپونیک بالا است. در کشت هیدروپونیک می‌توان برخی از محصولات را در مکانی کوچک در مدت کوتاهی، پرورش داد. همچنین این امکان وجود دارد که بتوان محصولات را در چند سطح یا طبقه بر روی یکدیگر، کشت کرد. با توجه به این که هزینه‌های حمل محصولات به بازار هزینه بالایی را شامل می‌شود، می‌توان با احداث گلخانه در مرکز شهر، مقدار بعد مسافت و هزینه حمل را کاهش داد. مزارع هایدروپونیک خود صرف نظر از ارزشمندی زمین، دارای ارزش افزوده است.

۳- میزان کار سنگین کاهش می‌یابد. در کشت هیدروپونیک، کارها و تلاش‌هایی مانند شخم زدن خاک، انجام کشت، ضدعفونی کردن بذر و آبیاری و دیگر فعالیت‌های مرسوم و رایج بعضاً وجود ندارد.

۴- حفظ و نگهداری بهتر آب، امکان‌پذیر می‌شود. در یک طرح مناسب هیدروپونیک، آب مورد استفاده در مقایسه با کشت محصولات باغی در خاک به مراتب کاهش می‌یابد.

۵- مشکلات ناشی از وجود آفات و بیماری‌ها کاهش می‌یابد. در کشت هیدروپونیک، نیاز به ضد عفونی کاهش می‌یابد. در سیستم‌های کشت در محلول غذایی می‌توان بیماری‌های خاکزی گیاه را به آسانی ریشه‌کن کرد. همچنین در سیستم‌های کشت هایدروپونیک احتمال مبارزه با بیماری‌های خاکزی انسانی، کاهش می‌یابد. این امکان وجود دارد که بیماری‌ها از فضولات حیوانات یا میکروارگانیسم های خاک به گیاهان سرایت کرده و منجر به بیمار شدن آنها شود که البته وقوع این مسئله در کشورهای توسعه‌یافته نادر است.

۶- مشکل علف‌های هرز، ریشه‌کن می‌شود. به علت خالص بودن بسترهای کشت و امکان ضدعفونی کردن آسان آن، بذر علف‌های هرز در آن وجود ندارند.

۷- میزان تولید محصول افزایش می‌یابد. تولید در کشت هایدروپونیک بالا بوده و این مسئله از نظر اقتصادی حتی استفاده از زمین‌های گران قیمت را توجیه‌پذیر می‌سازد.

۸- حفظ و نگهداری مواد غذایی آسان می‌شود. با ایجاد سیستم‌های بازیافتی یا چرخشی همواره می‌توان محلول‌های غذایی هیدروپونیک مورد استفاده مجدد قرار گیرد و امکان آلودگی زمین و آب رودخانه‌ها را به حداقل رساند.

۹- به کنترل شرایط محیطی کمک می‌شود. چون در گلخانه هیدروپونیک عواملی چون نور، حرارت، رطوبت و ترکیب گازهای جو گلخانه و حتی محلول‌دهی طی یک برنامه زمان‌بندی شده است سریعاً می‌توان شرایط محیطی را کنترل کرد.

۱۰- کنترل شیمیایی منطقه رشد ریشه آسان است. مسمومیت‌های ناشی از وجود نمک‌های معدنی محلول غذایی را می‌توان با شستشو از محیط ریشه، خارج کرد. همچنین مقادیر pH و EC (قابلیت هدایت الکتریکی) را می‌توان تنظیم نمود. علاوه بر این در سیستم هیدروپونیک، می‌توان از بروز مشکلات ناشی از تجمع نمک‌های معدنی در منطقه رشد ریشه که در کشت‌های خاکی اتفاق می‌افتد جلوگیری نمود، به خصوص اگر از محلول غذایی با کیفیت خوب استفاده شود.

۱۱- استقرار گیاهان جدید آسان‌تر است. لطمات ناشی از جابجایی گیاهان در سیستم هیدروپونیک، کاهش می‌یابد.

باغبانان و پرورش‌دهندگان مبتدی که می‌خواهند فعالیت در زمینه هیدروپونیک را شروع کنند، می‌توانند این کار را در منزل خود با دستگاه های تولید علوفه و جوانه رویشگر آغاز نمایند: 

در صورت تمایل به دریافت مشاوره،بازدید و ساخت، میتوانید همه روزه با شماره : دفتر مرکزی: ۵۰-۳۳۹۳۲۱۴۹ (۰۳۱) و ۱۱۹۰ ۷۶۶ ۰۹۱۲ (مهندس کریمیان)  و  ۷۶۱۶ ۶۸۱ ۰۹۱۳ (مهندس فضل الهی) اطلاعات مورد نیاز خود را دریافت نمایید.همچنین می توانید در روزهای شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۸ الی ۱۷ به دفتر شرکت واقع در اصفهان،بلوار دانشگاه صنعتی،شهرک علمی و تحقیقاتی،ساختمان فن آفرینی۲،واحد ۲۳۲ مراجعه نمایید.


ترکیب علوفه هیدروپونیک با کاه معمولی برای خوراک دام:

با توجه به بالا بودن رطوبت در علوفه هیدروپونیک و عدم رطوبت در کاه معمولی،می توان این دو خوراک را به نسبت های مختلف ترکیب نموده و یک خوراک دام عالی را به وجود آورد.